तनहुँ
विश्वभरका इसाई धर्मावलम्बीहरूले भोलीको हुने अर्थात डिसेम्बर २५ तारिकको दिनमा हुने ख्रीष्टमस पर्व श्रद्धा, आस्था र उल्लासका साथ नेपाल साथै संसारभरी नै व्यापक रुपमा मर्नाइनेछ। प्रत्येक वर्ष डिसेम्बर २५ तारिखमा मनाइने ख्रिष्टमस ईसाई धर्मका प्रवर्तक येशू ख्रिष्टको जन्मोत्सवका रूपमा मनाइन्छ। धार्मिक महत्वसँगै प्रेम, करुणा, क्षमा र मानव सेवाको सन्देश बोकेको यो पर्व आज विश्वव्यापी सामाजिक तथा सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा स्थापित भइसकेको छ।
ख्रीष्टमसको ऐतिहासिक र धार्मिक पृष्ठभूमि
ईसाई धार्मिक ग्रन्थ बाइबलअनुसार येशू ख्रिष्टको जन्म करिब दुई हजार वर्षअघि इस्र्राएल देशको बेथलेहेममा भएको विश्वास गरिन्छ। साधारण गोठमा जन्मिएका येशूले आफ्नो जीवनकालमा प्रेम, समानता, अहिंसा र मानव कल्याणको शिक्षा दिए। समाजमा व्याप्त अन्याय, विभेद र घृणाविरुद्ध उभिएर मानवतालाई सर्वोपरि राख्ने उनको शिक्षाले विश्व इतिहासमा गहिरो प्रभाव पारेको छ।
इतिहासकारहरूका अनुसार ख्रिष्टमस पर्व चौथो शताब्दीतिर रोमन साम्राज्यको समयदेखि औपचारिक रूपमा मनाउन थालिएको हो। समयक्रमसँगै यो पर्व युरोप, अमेरिका हुँदै एसिया, अफ्रिका र अन्य महादेशहरूमा फैलँदै गयो।
ख्रीष्टमसको सामाजिक महत्व
ख्रिष्टमस केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित पर्व होइन। यसले समाजमा आपसी प्रेम, सद्भाव र सहकार्यको भावना बलियो बनाउने अवसर प्रदान गर्दछ। यस दिन गरिब, असहाय, वृद्ध र पीडित व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्ने परम्परा रहेको छ, जसले सामाजिक उत्तरदायित्वको भावनालाई थप मजबुत बनाउँछ।
चर्चहरूमा विशेष प्रार्थना सभा, क्यारोल गायन, बाइबल पाठ र प्रवचन कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। यी कार्यक्रमहरूले मानिसहरूलाई आत्मिक शान्ति र सकारात्मक सोचतर्फ प्रेरित गर्ने विश्वास गरिन्छ।
ख्रीष्टमससँग जोडिएका परम्परा र प्रतीक
ख्रीष्टमसको ट्री सजाउने, रंगीन बत्तीले घर र सार्वजनिक स्थलहरू झकिझकाउ बनाउने, उपहार आदान–प्रदान गर्ने र विशेष परिकार तयार गर्ने चलन यस पर्वका प्रमुख आकर्षण हुन्। सान्ता क्लज बालबालिकामाझ अत्यन्त लोकप्रिय पात्रका रूपमा चिनिन्छन्, जो खुसी र उपहार बाँड्ने प्रतीक मानिन्छन्।
ख्रिष्टमसको समयमा सहर–बजारमा विशेष चहलपहल देखिन्छ भने व्यापारिक क्षेत्र पनि उत्सवमय बन्छ।
नेपालमा ख्रिष्टमसको रौनक
नेपालमा पनि ख्रिष्टमस पर्व उल्लासका साथ मनाइन्छ। काठमाडौँ उपत्यकासहित पोखरा, धरान, बुटवल, इटहरी लगायतका सहरहरूमा रहेका चर्चहरूमा विशेष प्रार्थना र सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्। पछिल्ला वर्षहरूमा गैर–इसाई समुदायले समेत ख्रिष्टमसलाई आपसी सद्भाव र सांस्कृतिक उत्सवका रूपमा मनाउन थालेका छन्।
यसले नेपालमा रहेको धार्मिक सहिष्णुता र विविध संस्कृतिप्रतिको सम्मानलाई झल्काउने जानकारहरू बताउँछन्।
समाजका लागि ख्रीष्टमसको सन्देश
ख्रीष्टमसको पर्वले जात, धर्म, वर्ग र भूगोलभन्दा माथि उठेर मानवतालाई केन्द्रमा राख्न सिकाउँछ। द्वेष, हिंसा र स्वार्थभन्दा टाढा रहेर प्रेम, सहयोग र शान्तिको मार्ग अपनाउन प्रेरित गर्नु नै ख्रिष्टमसको मूल सन्देश हो।
आजको दिन परिवार, समाज र राष्ट्रका लागि सकारात्मक सोच विकास गर्दै आपसी मेलमिलाप र सहअस्तित्वको भावना बलियो बनाउन ख्रिष्टमसले सबैलाई प्रेरणा दिएको छ।
